{"id":7,"date":"2020-11-08T13:35:55","date_gmt":"2020-11-08T13:35:55","guid":{"rendered":"http:\/\/heidelager.pl\/?page_id=7"},"modified":"2020-11-09T22:25:59","modified_gmt":"2020-11-09T22:25:59","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/historia\/","title":{"rendered":"HISTORIA"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu kampanii wrze\u015bniowej 1939r. Naczelne Dow\u00f3dztwo Wojskowe Rzeszy, Oberkommando der Whermacht (OKW) wyda\u0142o decyzj\u0119 o utworzeniu na terenie Generalnego Gubernatorstwa 7 poligon\u00f3w wojskowych. Mi\u0119dzy Wis\u0142ok\u0105 a Sanem za\u0142o\u017cono:<\/p>\n\n\n\n

  1. Poligon Wehrmachtu \u201ePo\u0142udnie\u201d (Truppen\u00dcbungsPlatz \u201eS\u00fcd\u201d) g\u0142\u00f3wnie na terenie by\u0142ego powiatu tarnobrzeskiego, i cz\u0119\u015bciowo by\u0142ych powiat\u00f3w mieleckiego i kolbuszowskiego z siedzib\u0105 w D\u0119bie.<\/li>
  2. Poligon lotnictwa (Truppen\u00dcbungsPlatz der Luftwaffe) ukryty na mapach jako \u201eGmina G\u00f3rno\u201d (Gemeine G\u00f3rno) le\u017c\u0105cy na terenie cz\u0119\u015bci by\u0142ych powiat\u00f3w ni\u017ca\u0144skiego i kolbuszowskiego z lotniskiem w Jasionce (Rzesz\u00f3w).<\/li>
  3. Poligon SS (SS Truppen\u00dcbungsPlatz) oznaczony na mapie jako \u201eDobra SS, Ob\u00f3z Puszcza\u0144ski\u201d (SS Gutsbezirk Heidelager) z siedzib\u0105 dow\u00f3dztwa w Pustkowie.<\/li><\/ol>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    W zwi\u0105zku z decyzj\u0105 o budowie poligon\u00f3w na terenie GG, do Pustkowa coraz cz\u0119\u015bciej przyje\u017cd\u017cali wy\u017csi oficerowie. 15 kwietnia 1940r. przebywa\u0142 genera\u0142 Barckhausen kt\u00f3ry by\u0142 inspektorem uzbrojenia Wehrmachtu. 20 czerwca odwiedzi\u0142 Pustk\u00f3w SS-Oberfuhrer Freicher von Schelle, p\u00f3\u017aniejszy pierwszy komendant poligonu Heidelager. W lipcu przyby\u0142 ponownie do Pustkowa aby przej\u0105\u0107 ten teren pod zarz\u0105d SS, poniewa\u017c prawdopodobnie w okresie maj, czerwiec zapad\u0142y decyzje o przydziale poligon\u00f3w poszczeg\u00f3lnym rodzajom wojsk. Pustk\u00f3w i okolice przydzielono Waffen-SS. 1 sierpnia 1940r. to data oficjalnego przej\u0119cia Pustkowa (wraz z fabryk\u0105 \u201eLignoza\u201d) przez Waffen-SS. Ale jeszcze wcze\u015bniej bo 10 lipca SS przej\u0119\u0142o wszystkie po\u0142\u0105czenia telefoniczne. Wszystkie rachunki za gaz, energi\u0119 elektryczn\u0105 itp. mia\u0142y by\u0107 regulowane przez Komendantur\u0119. Ju\u017c w lipcu 1940 r. zacz\u0119to prowadzi\u0107 pomiary w terenie i przygotowywa\u0107 dokumentacj\u0119 pod budow\u0119 poligonu. Z pocz\u0105tkiem sierpnia firmy, kt\u00f3re by\u0142y zainteresowane prowadzeniem rob\u00f3t dla SS przy nowo powstaj\u0105cym poligonie, zacz\u0119\u0142y przysy\u0142a\u0107 swoich przedstawicieli.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Rozpocz\u0119to r\u00f3wnie\u017c werbowanie pracownik\u00f3w potrzebnych do pracy przy budowie. Werbowanie prowadzone by\u0142o przez \u201eArbeitsamt\u201d \u2013 Urz\u0105d Pracy.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    Foto: Piecz\u0105tka Urz\u0119du Pracy kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w Pustkowie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Oficjalne ustalenie statusu prawnego trwa\u0142o bardzo d\u0142ugo bo dopiero 25 sierpnia 1943 r. ukazuje si\u0119 dokument m\u00f3wi\u0105cy o powstaniu obozu SS-TruppenUbungsPlatz \u201eHeidelager\u201d. Zarz\u0105dzenie to potwierdzi\u0142o tylko stan kt\u00f3ry istnieje ju\u017c od ko\u0144ca 1940r.<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Poligon by\u0142 terenem dzia\u0142ania dw\u00f3ch formacji SS: SS-Totenkopf i Waffen-SS oraz oddzia\u0142\u00f3w policyjnych Schutzmann Schaft (SCHUMA). Utworzony w ten spos\u00f3b plac \u0107wicze\u0144 otrzyma\u0142 pocz\u0105tkowo nazw\u0119 SS Truppen\u00dcbungsPlatz \u201eOstpolen\u201d, p\u00f3\u017aniej jego nazwa zmienia\u0142a si\u0119, do jesieni 1941r. oznaczano go jako: SS Tr. \u00dcb. Pl. \u201ePustk\u00f3w\u201d nast\u0119pnie jako SS Tr. \u00dcb. Pl. \u201eHeidelager\u201d a po tej dacie otrzyma\u0142 nazw\u0119 SS Tr. \u00dcb. Pl. \u201eDebica\u201d kt\u00f3r\u0105 posiada\u0142 do ko\u0144ca istnienia placu. Jednak powracano do nazwy Heidelager.<\/p>\n\n\n\n




    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    Foto: Wjazd do komendy poligonu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"
    Foto: Wjazd do zak\u0142adu w Pustkowie, lata 60-te<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
    \"\"
    Foto: Ta sama brama obecnie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

    <\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Na terenie poligonu powsta\u0142y pocz\u0105tkowo dwa, a p\u00f3\u017aniej trzy g\u0142\u00f3wne, niezale\u017cne od siebie organa SS w\u0142a\u015bciwe do kierowania r\u00f3\u017cnymi sektorami dzia\u0142alno\u015bci poligonu, a to:<\/p>\n\n\n\n

    1. Komenda poligonu placu \u0107wicze\u0144 SS \u201eKommandantur des SS Truppen-\u00dcbungsplatz\u201d do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142o kierowanie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wojskow\u0105 oraz budow\u0105 \u015bci\u015ble wojskowych urz\u0105dze\u0144, jak strzelnice, bunkry i inne umocnienia obronne.<\/li>
    2. Kierownictwo budowlane SS \u201eSS Bauleitung\u201d przekszta\u0142cone potem w g\u0142\u00f3wne kierownictwo budowy \u201eSS Zentralbauleitung\u201d, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142o prowadzenie rob\u00f3t inwestycyjnych poza prowadzonymi przez komend\u0119 obozu.
      <\/li>
    3. Intendentura SS \u201eSS Standortverwaltung\u201d, kt\u00f3ra zawiadywa\u0142a sprawami gospodarczymi garnizonu. 26 czerwca 1940r centrala SS mianowa\u0142a tymczasowy sztab poligonu w Pustkowie. Jego komendantem zosta\u0142 SS oberf\u00fchrer Werner von Schele. Poza nim sztab sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z jego adiutanta, dow\u00f3dcy s\u0142u\u017cby administracyjnej \u201eVerwatugsf\u00fchrer\u201d, dw\u00f3ch in\u017cynier\u00f3w mierniczych, i kilku si\u0142 pomocniczych. By\u0142 to zal\u0105\u017cek przysz\u0142ej komendy poligonu. Pocz\u0105tkowo robotami przy organizowaniu poligonu SS kierowa\u0142 bezpo\u015brednio \u201eSS Hauptamt Haushalt und Bauten\u201d (G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Bud\u017cetu i Budownictwa SS) kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 utworzonego p\u00f3\u017aniej \u201eSS Wirtschafts \u2013 Verwaltungs Haupt \u2013 Amt \u2013 WVHA\u201d (G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Administracyjno-Gospodarczy)<\/li><\/ol>\n\n\n\n
      \"\"
      Foto: Koperta listu poleconego wys\u0142anego z SS Bauleitung w Pustkowie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

      <\/p>\n\n\n\n

      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

      Z uwagi na rozmiary koniecznych do wykonania prac terenowych i rozpocz\u0119cie funkcjonowania poligonu, sztab zosta\u0142 przekszta\u0142cony w komend\u0119, kt\u00f3r\u0105 stopniowo rozbudowywano. Na jej czele sta\u0142 komendant poligonu. Od 26 czerwca 1940r do 29 sierpnia 1941r by\u0142 nim Werner von Schele (zmar\u0142 po wojnie w RFN) , zosta\u0142 jednak usuni\u0119ty. Jego nast\u0119pc\u0105 zosta\u0142 1 wrze\u015bnia 1941r SS standartenf\u00fchrer Paul Nostiz (po wojnie zgin\u0105\u0142 w wypadku samochodowym), kt\u00f3ry kierowa\u0142 poligonem do 15 czerwca 1942r. Tego dnia zosta\u0142 usuni\u0119ty ze stanowiska i bezterminowo urlopowany. Po nim komend\u0119 placu obj\u0105\u0142 16 czerwca 1942r SS oberf\u00fchrer Bernhardt Voss i sprawowa\u0142 do likwidacji placu w lecie 1944r. (W 1947r wyrokiem s\u0105du w Pradze stracony za zbrodnie pope\u0142nione przez oddzia\u0142y jemu podleg\u0142e na terenie \u00f3wczesnej Czechos\u0142owacji). Komendant kierowa\u0142 ca\u0142\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 poligonu. Jego zast\u0119pca to \u2013 1 a Offizier \u2013 kt\u00f3re to stanowisko zajmowali kolejno: SS obersturmbannf\u00fchrer Fritz von Paris i SS obersturmbannf\u00fchrer Berndt von Steuben, by\u0142 odpowiedzialny za stale kwateruj\u0105ce na terenie poligony oddzia\u0142y Waffen SS, przydziela\u0142 place \u0107wicze\u0144 i strzelnice oddzia\u0142om Waffen SS, skierowanym na poligon i pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki szefa sztabu, a w czasie istnienia w Pustkowie obozu je\u0144c\u00f3w radzieckich by\u0142 komendantem tego obozu.<\/p>\n\n\n\n

      • \"\"
        Werner von Schele<\/figcaption><\/figure><\/li>
      • \"\"
        Paul Nostiz<\/figcaption><\/figure><\/li>
      • \"Komendanci
        Bernhardt Voss<\/figcaption><\/figure><\/li><\/ul>
        Komendanci poligonu Heidelager<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
        \"\"
        SS obersturmbannf\u00fchrer Berndt von Steuben<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

        <\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Barak na Ringu 3<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


        Za bro\u0144, budow\u0119 i utrzymanie w dobrym stanie urz\u0105dze\u0144 militarnych (strzelnice), za obron\u0119 przeciwlotnicz\u0105 i przeciwgazow\u0105 oraz utrzymanie w nale\u017cytym stanie dr\u00f3g i most\u00f3w na terenie placu \u0107wicze\u0144 odpowiedzialny by\u0142 oddzia\u0142 \u201e1b\u201d komendy. Komendzie podlega\u0142y stacjonuj\u0105ce w Pustkowie sta\u0142e oddzia\u0142y SS: kompania sztabowa, bataliony: stra\u017cniczy i budowlany, przeznaczone do pe\u0142nienia s\u0142u\u017cby wartowniczej \u017candarmeria polowa SS, oddzia\u0142 \u0142\u0105czno\u015bci \u201eNachrichtenabteilung\u201d oraz sztafeta samochodowa \u201eKraftfahrtstaffel\u201d<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Budowa strzelnicy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n



        Oddzia\u0142 \u201e1b\u201d komendy obozu prowadzi\u0142 na terenie poligonu m.in. roboty inwestycyjne typu wojskowego. Jego kierownikami byli kolejno:
        od 26 czerwca 1940r. do kwietnia 1942r SS hauptsturmf\u00fchrer Blase,
        od kwietnia 1942 do pocz\u0105tku 1944 SS hauptsturmf\u00fchrer Albrecht,
        za\u015b po jego odej\u015bciu na front od pocz\u0105tku 1944 do ko\u0144ca lipca tego\u017c roku SS hauptsturmf\u00fchrer Hans Proschinski.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: SS hauptsturmf\u00fchrer Albrecht (na pierwszym planie)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

        <\/p>\n\n\n\n



        Komendzie poligonu podlega\u0142 sta\u0142y batalion SS pe\u0142ni\u0105cy s\u0142u\u017cb\u0119 wartownicz\u0105 i stra\u017cnicz\u0105 \u201eSS Wachbataillon\u201d. Nale\u017ca\u0142 on do formacji \u201eSS Totenkopf\u201d. Jego zadanie by\u0142o szkolenie rekrut\u00f3w, s\u0142u\u017cba wartownicza na terenie placu \u0107wicze\u0144 oraz s\u0142u\u017cba stra\u017cnicza w obozach. Od ustanowienia w\u0142adz do 18 sierpnia 1941 s\u0142u\u017cb\u0119 pe\u0142ni\u0142 SS Totenkopf Bataillon \u201eOranienburg\u201d. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 on z kilkuset esesman\u00f3w ro\u017cnych narodowo\u015bci: Niemc\u00f3w, Belg\u00f3w, Holendr\u00f3w i dzieli\u0142 si\u0119 na dwie kompanie. Jego dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 Johann von Feil. Od powy\u017cszej daty nazw\u0119 batalionu zmieniono na SS Bataillon \u201eSS Truppen \u00dcbungs Platz \u201eDebica\u201d.
        Jego dow\u00f3dztwo do 1 kwietnia sprawowa\u0142 nadal von Feil, po nim za\u015b kolejno: do 1 sierpnia 1942 jego poprzedni adiutant, a p\u00f3\u017aniej zast\u0119pca von und zu der Tann, a wreszcie Bormann (nie myli\u0107 ze sekretarzem Hitlera). 11 maja 1943r. s\u0142u\u017cb\u0119 przej\u0105\u0142 ukrai\u0144ski oddzia\u0142 \u201eSchutzmannschaft bat. 204\u201d (schuma) i pe\u0142ni\u0142 j\u0105 do ko\u0144ca istnienia poligonu.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: S\u0142upy bramy obozu. Lata 60-te<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n



        Dla przeprowadzania rob\u00f3t i instalowania urz\u0105dze\u0144 nie s\u0142u\u017c\u0105cych bezpo\u015brednio do cel\u00f3w wojskowych np. barak\u00f3w, dr\u00f3g itp. zosta\u0142o utworzone w Pustkowie kierownictwo budowlane SS \u201eSS Bauleitung\u201d, niezale\u017cne od komendy obozu. Z czasem zosta\u0142o ono szeroko rozbudowane i dzieli\u0142o si\u0119 na kilka oddzia\u0142\u00f3w. Jego kierownictwo sprawowali kolejno: od listopada 1940 do czerwca 1941 Heidelberg, po nim kolejno Kraft, Pretschold i Thode.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Voss podczas inspekcji na jednym z ring\u00f3w, w tle baraki mieszkalne. Z prawej strony na zdj\u0119ciu SS obersturmbannf\u00fchrer Berndt von Steuben<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n



        Jesieni\u0105 1941 zosta\u0142a w GG w zakresie budownictwa SS zorganizowana inspekcja budowlana SS \u201eSS Bauinspektion\u201d, jako centralny organ budownictwa SS. W poszczeg\u00f3lnych dystryktach przy urz\u0119dach dow\u00f3dc\u00f3w SS i policji zosta\u0142y powo\u0142ane g\u0142\u00f3wne kierownictwa budowlane SS \u201eSS Zentralbauleitung\u201d. W drodze wyj\u0105tku takie centralne kierownictwo budowlane SS zosta\u0142o, z uwagi na rozmiar i znaczenie rob\u00f3t, powo\u0142ano tak\u017ce w Pustkowie w miejsce \u201eSS Bauleitung\u201d SS Zentralbauleitung w Pustkowie samo nie mog\u0142o wykona\u0107 wszystkich obiekt\u00f3w, dlatego zawar\u0142o umowy z wieloma budowlanymi firmami niemieckimi, kt\u00f3re pracowa\u0142y w charakterze podwykonawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

        Firmy te anga\u017cowa\u0142y wolnych robotnik\u00f3w z wysiedlonych wsi, b\u0105d\u017a te\u017c korzysta\u0142y z pracy wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu. Firmy zatrudnione przy budowach poligonu: Krause z Freystadt na \u015al\u0105sku budowa\u0142a betonowe drogi, Firma AKP (Aumman, Keller, Pichler) budowa\u0142a urz\u0105dzenia kanalizacyjne. Instalacje wodoci\u0105gowe przeprowadza\u0142a firma Marschal z Berlina. Baraki budowa\u0142y firmy Ernst Seibt z Lauban, Sandmann, Bachler, za\u015b roboty malarskie wykonywa\u0142a firma AGM (Algemeine Gemeinscaft Malerhandwerk) z Berlina. Firma Preisinger z Linzu budowa\u0142a linie kolejki w\u0105skotorowej, a tak\u017ce wywozi\u0142a drzewo z las\u00f3w w Hucisku i Leszczach. Firma Hennig z Mielca zbudowa\u0142a wielk\u0105 wy\u0142adowni\u0119 materia\u0142\u00f3w przy stacji kolejowej Kochan\u00f3wka. Opr\u00f3cz nich pracowa\u0142y firmy Kastel und Wenzel, Leist, Gotze, Continentale z Charlottenburga, Sane, Sauer i inne.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

        Niemcy wykorzystali obiekty fabryczne i wybudowane przed wojn\u0105 osiedle przyfabryczne, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z 13 du\u017cych, dwurodzinnych willi i z kilku blok\u00f3w mieszkalnych. Zaj\u0119li je esesmani z komendy poligonu.
        Do wykonywania pracy przy budowie oraz utrzymywaniu poligonu, Niemcy potrzebowali wielu ludzi. Spora cz\u0119\u015b\u0107 to wi\u0119\u017aniowie, reszta to robotnicy oraz junacy z Baudienstu. Przybli\u017cona liczba wszystkich robotnik\u00f3w zatrudnionych przy budowie obozu wynosi\u0142a: przy pracach rolnych, ogrodniczych, np. w tzw. Liegenschaftach \u2013 oko\u0142o tysi\u0105c os\u00f3b; przy obs\u0142udze obozu, w warsztatach, magazynach, przy pracach porz\u0105dkowych i w zaopatrzeniu \u2013 oko\u0142o tysi\u0105c dwie\u015bcie os\u00f3b; przy pracach budowlanych \u2013 oko\u0142o dwa tysi\u0105ce os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Kobieta karze\u0142 \u201eGajtyska\u201d prawdziwe nazwisko prawdopodobnie Bajor<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


        Wymienione sektory poligonu musia\u0142y mie\u0107 baz\u0119 gospodarcz\u0105, umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 zakwaterowanie i wy\u017cywienie \u017co\u0142nierzy oraz zaspokojenie innych potrzeb bytowych. Nale\u017ca\u0142o to do intendentury garnizonu \u201eSS Standortverwaltung\u201d w Pustkowie. Kierownictwo sprawowali kolejno: Gerstmayer, Salzbach i Glaser. W gestii kierownictwa le\u017ca\u0142y sprawy kwatermistrzostwa, urz\u0105dze\u0144 gospodarczych, wodoci\u0105g\u00f3w i kanalizacji, magazyn\u00f3w, gospodarstw rolnych \u201eLiegenschaft\u00f3w\u201d i zarz\u0105d\u00f3w las\u00f3w rosn\u0105cych na terenie poligon\u00f3w, a ponadto podlega\u0142a mu kasa garnizonu i p\u0142atnik.
        Ludno\u015b\u0107 zacz\u0119to wysiedla\u0107 z teren\u00f3w przysz\u0142ego poligonu ju\u017c w po\u0142owie 1940r. Wysiedlonym rodzinom p\u0142acono odszkodowanie i dostarczano \u017cywno\u015b\u0107 raz w tygodniu. By\u0142a to kasza, czarna kawa itp. Domy wysiedle\u0144c\u00f3w by\u0142y palone lub rozbierane i przenoszone na osiedla robotnicze kt\u00f3re by\u0142y zlokalizowane m.in. w Woli Ocieckiej i Woli Domatkowskiej. Nadle\u015bnictwo kt\u00f3re za czas\u00f3w przedwojennych by\u0142o w Pustkowie, zosta\u0142o przekszta\u0142cone w \u201eSS-Forstamt Heidelager\u201d i przeniesione do Woli Ocieckiej. Nadle\u015bniczym zosta\u0142 SS hauptsturmfuhrer Marxsen<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Koperta listu wys\u0142anego z nadle\u015bnictwa w Woli Ocieckiej<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


        Na terenie poligonu oraz w pobli\u017cu umieszczono trzy oddzia\u0142y S\u0142u\u017cby Budowlanej \u201eBaudienst\u201d: dwa w Pustkowie i jeden w Ostrowie. Do pracy w powstaj\u0105cym placu \u0107wicze\u0144 wykorzystywano r\u00f3wnie\u017c najemnych pracownik\u00f3w polskich, przewa\u017cnie mieszka\u0144c\u00f3w wysiedlonych i okolicznych wsi oraz junak\u00f3w z Baudienstu.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

        Teren Zak\u0142ad\u00f3w Sztucznych Erg. w Pustkowie zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w struktur\u0119 poligonu i na terenie zak\u0142adu umieszczono komendantur\u0119. Maszyny zosta\u0142y zdemontowane i wywiezione do Rzeszy. W willi dyrektora zak\u0142ad\u00f3w zamieszka\u0142 komendant placu. W latach osiemdziesi\u0105tych znajdowa\u0142a si\u0119 w niej szko\u0142a podstawowa, dzi\u015b willa jest w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105.
        Obok zak\u0142adu, przy drodze w stron\u0119 Ocieki wybudowano cztery okr\u0119gi betonowe tzw. ringi \u201eRingstra\u00dfen\u201d. Ring I by\u0142 wybrukowany, po wojnie bruk zosta\u0142 zdj\u0119ty przez ekipy demontuj\u0105ce materia\u0142 kt\u00f3ry nadawa\u0142 si\u0119 do odbudowy. Bruk ten (i nie tylko np. s\u0142upy o\u015bwietleniowe) mia\u0142 by\u0107 przeznaczony do odbudowy Warszawy, ale wed\u0142ug plotki wybrukowano nim teren przed \u00f3wczesn\u0105 siedzib\u0105 PZPR w Rzeszowie. Po wojnie cz\u0119\u015b\u0107 ringu I zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w infrastruktur\u0119 dr\u00f3g w Pustkowie. Pozosta\u0142e ringi (II, III i IV) by\u0142y wykonane inn\u0105 technik\u0105 mianowicie z p\u0142yt betonowych. P\u00f3\u017aniej szpary pomi\u0119dzy p\u0142ytami (dylatacja) zalewano smo\u0142\u0105 kt\u00f3rej \u015blady mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do dzi\u015b. Ring V znajdowa\u0142 si\u0119 naprzeciwko stacji kolejowej Kochan\u00f3wka, faktycznie by\u0142 wybudowany jako pierwszy, ale p\u00f3\u017aniej po wybudowaniu pozosta\u0142ych ring\u00f3w oznaczono go jako pi\u0105ty. Znajdowa\u0142y si\u0119 tam zabudowania mieszkalne sta\u0142ego personelu z obs\u0142ugi poligonu. Kszta\u0142tem i rozmiarami r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od pozosta\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Ring prawdopodobnie 2. Z prawej baraki, z lewej gara\u017ce<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


        G\u0142\u00f3wnym zadaniem poligonu by\u0142o oczywi\u015bcie szkolenie nowo powstaj\u0105cych jednostek b\u0105d\u017a reorganizacja oddzia\u0142\u00f3w kt\u00f3re uzupe\u0142nia\u0142y straty.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

        Pomy\u015blano r\u00f3wnie\u017c o rozrywce i odpoczynku dla \u017co\u0142nierzy. Mogli oni na przyk\u0142ad korzysta\u0107 z kino-teatru kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 ponad 2500 os\u00f3b, ogl\u0105dali filmy wy\u015bwietlane codziennie na poszczeg\u00f3lnych ringach. Liczba miejsc w kinie przypadaj\u0105ca dla ka\u017cdego oddzia\u0142u by\u0142a ustalana wcze\u015bniej. Wydawana by\u0142a gazetka garnizonowa \u201eDer Rufer\u201d w kt\u00f3rej informowano o r\u00f3\u017cnych wydarzeniach kulturalnych w Heidelager. Np. drukowano kr\u00f3tkie formy literackie, humor, wiadomo\u015bci sportowe itp. W gazetce mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c repertuar filmowy, i na przyk\u0142ad w numerze z dnia 21 sierpnia 1943r. podano \u017ce na ringu 1 wy\u015bwietlano filmy: \u201eDer Grosse Konig\u201d i \u201eJohannis Feuer\u201d. Ten sam repertuar by\u0142 wy\u015bwietlany na innych ringach ale w odwrotnej kolejno\u015bci. Cz\u0119ste by\u0142y na terenie placu \u0107wicze\u0144 r\u00f3\u017cnego rodzaju wystawy. W tym samym numerze \u201eDer Rufer\u201d czytamy, \u017ce na ringu II, w jednym z barak\u00f3w zorganizowano wystaw\u0119 fotograficzn\u0105, prezentuj\u0105c\u0105 zdj\u0119cia z Ko\u0142a Podbiegunowego i Sahary.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

        Przy bramie towarowej zak\u0142ad\u00f3w urz\u0105dzono dom \u017co\u0142nierza \u201eSoldatenheim\u201d, dzi\u015b w tym miejscu s\u0105 gara\u017ce i dwa budynki, w jednym s\u0105 magazyny zak\u0142adowe, a w drugim laboratorium szko\u0142y chemicznej w Pustkowie. Na terenie dzisiejszych dzia\u0142ek, na wysoko\u015bci willi komendanta zlokalizowano oficerski dom \u017co\u0142nierza \u201eFuhrersheim\u201d. Cz\u0119sto odbywa\u0142y si\u0119 tam uroczyste spotkania z wa\u017cniejszymi go\u015b\u0107mi odwiedzaj\u0105cymi Heidelager.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Soldbuch \u017co\u0142nierza z jednostki SS-Stu. Gesch. Ausb. u. Ers. Abt. Jednostka dzia\u0142 szturmowych<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

        <\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Dzia\u0142a szturmowe w Ociece<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n



        <\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

        Powsta\u0142 r\u00f3wnie\u017c dom publiczny kt\u00f3ry zosta\u0142 zlokalizowany z dala od ring\u00f3w i barak\u00f3w. Jako \u017ce budynek znajdowa\u0142 si\u0119 w lesie nazwano go \u201eWaldkaffe\u201d (Le\u015bna Kawiarnia). Znajdowa\u0142 si\u0119 on niedaleko Kr\u00f3lowej G\u00f3ry i szk\u00f3\u0142ki le\u015bnej. Ca\u0142y teren tego przybytku by\u0142 ogrodzony, by\u0142 stra\u017cnik kt\u00f3ry pilnowa\u0142 porz\u0105dku, by\u0142a te\u017c zatrudniona kucharka z obozu. Funkcja tego budynku jest do\u015b\u0107 ciekawa, poniewa\u017c wszystko wskazuje na to \u017ce ten dom publiczny by\u0142 przemy\u015blany dla niegerma\u0144skich \u017co\u0142nierzy. Czyli Ukrai\u0144c\u00f3w, Esto\u0144czyk\u00f3w i innych ze s\u0142owia\u0144skich narod\u00f3w. Nazwiska pa\u0144 kt\u00f3re tam pracowa\u0142y wskazuj\u0105 w\u0142a\u015bnie na ich s\u0142owia\u0144skie korzenie. Zdarza\u0142y si\u0119 przypadki ucieczek z dom\u00f3w m\u0142odych dziewczyn z pobliskich wiosek do domu publicznego. W burdelu dbano o higien\u0119 i cz\u0119sto panie sz\u0142y do lekarza kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 nie daleko szko\u0142y. Dzi\u015b po budynku zosta\u0142 tylko wi\u0119kszy do\u0142ek oraz stawek kt\u00f3ry by\u0142 basenem dla pa\u0144 tam zatrudnionych.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n


        Ob\u00f3z Heidelager by\u0142 otwarty w ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 dla cywili kt\u00f3rzy odwiedzali przebywaj\u0105cych na szkoleniu \u017co\u0142nierzy. Na terenie obozu uprawiano sport, ob\u00f3z posiada\u0142 urz\u0105dzenia do rekreacji, np. boiska sportowe. Odwiedzaj\u0105cy cz\u0119sto przywozili ze sob\u0105 jedzenie i alkohol oraz wie\u015bci z frontu kt\u00f3re nie by\u0142y najlepsze. Mia\u0142o to wp\u0142yw na morale \u017co\u0142nierzy, cz\u0119sto zdarza\u0142y si\u0119 dezercje.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Esto\u0144czycy na stacji kolejowej Kochan\u00f3wka<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


        Dla zapewnienia odpowiedniej ilo\u015bci \u017cywno\u015bci dla za\u0142ogi oraz dla przebywaj\u0105cego wojska na terenie poligonu, stworzono wielkie gospodarstwa rolne \u201eLiegenschafty\u201d. W Pustkowie i Kochan\u00f3wce pod kierownictwem esesmana Nachtigalla, w Tuszymie \u2013 Wagschala, Rzemieiu \u2013 Ludwiga Wawro, Niwiskach \u2013 Ludwiga Heissa, Nowej Wsi \u2013 Starcka i Schulza, Paszczynie i Przedborzu \u2013 ze zmieniaj\u0105cym si\u0119 kierownictwem: Boholza, Soffnera, Kriegera oraz w Ostrowie i Borku Wielkim.
        Na terenie wsi Ocieka powsta\u0142 system bunkr\u00f3w. Ko\u0142o ko\u015bcio\u0142a na tzw. \u201eSchussbahn I\u201d stan\u0119\u0142o 12 bunkr\u00f3w, na r\u00f3wnoleg\u0142ej \u201eSchussbahn II\u201d \u2013 23 bunkry. Mia\u0142y one charakter \u0107wiczebny, nie mia\u0142y nic wsp\u00f3lnego z Blizn\u0105 i poligonem V-2 jak to mo\u017cna czasem przeczyta\u0107. Wiele z nich by\u0142o zamaskowanych, posiada\u0142o wymalowane okna na niebiesko, drzwi oraz zbudowan\u0105 atrap\u0119 dachu. Z daleka wygl\u0105da\u0142y jak zwyk\u0142e domy. Du\u017cy bunkier znajduj\u0105cy si\u0119 po lewej stronie drogi z Ostrowa do Ocieki s\u0142u\u017cy\u0142 do holowania makiet czo\u0142g\u00f3w i pojazd\u00f3w do kt\u00f3rych strzelano z artylerii w czasie \u0107wicze\u0144. Po wojnie saperzy wykorzystywali je do wysadzania niewypa\u0142\u00f3w znajdowanych w okolicach.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Bunkier w Ociece, z lewej rok 2018, z prawej 1944<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


        <\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Bunkier w Ociece, lata 2018 i 1944r<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Bunkier w Ociece, lata 2018 i 1944r<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Bunkier w Kochan\u00f3wce, lata 2018 i 1944r<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Bunkier w Kochan\u00f3wce, lata 2018 i 1944r<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

        <\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Bunkier w Ociece. Lata sze\u015b\u0107dziesi\u0105te.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


        Wybudowano r\u00f3wnie\u017c trzy strzelnice: du\u017c\u0105 ko\u0142o stacji kolejowej \u201eKochan\u00f3wka\u201d (wykorzystywana jeszcze kilkana\u015bcie lat temu przez Polskie Wojsko), drug\u0105 ma\u0142okalibrow\u0105 u st\u00f3p Kr\u00f3lowej G\u00f3ry, trzeci\u0105 w lesie w stron\u0119 Paszczyny, w pobli\u017cu le\u015bnicz\u00f3wki. Zacz\u0119to budow\u0119 czwartej w Ociece. Poza tym pozosta\u0142y wa\u0142y po jeszcze jednej strzelnicy we wsi Kochan\u00f3wka, kt\u00f3ra by\u0142a przeznaczona r\u00f3wnie\u017c do nauki walki w budynkach.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Budowa strzelnicy w okolicach stacji kolejowej Kochan\u00f3wka<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Strzelnica gotowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n


        <\/p>\n\n\n\n

        28 wrze\u015bnia 1943 roku do Pustkowa i Blizny przyjecha\u0142 H. Himmler, aby zorientowa\u0107 si\u0119 w stanie prac przy budowie poligonu. Towarzyszy\u0142a mu \u015bwita wysokich oficer\u00f3w SS, w tym na przyk\u0142ad doktor Ludwik Stumpfegger kt\u00f3ry w okresie p\u00f3\u017aniejszym by\u0142 osobistym lekarzem Hitlera. G\u0142\u00f3wnym celem (ale z wiadomych wzgl\u0119d\u00f3w tajnym) wizyty Himmlera w Pustkowie by\u0142o odwiedzenie Blizny, powstaj\u0105cego wa\u017cnego o\u015brodka testowego nowych broni, ale oficjalnym powodem by\u0142a wizytacja powstaj\u0105cego Esto\u0144skiego Legionu SS stacjonuj\u0105cego na ringu III. Himmler odwiedzi\u0142 komendanta w jego willi, p\u00f3\u017aniej zajrza\u0142 do szko\u0142y i pojecha\u0142 na ring III. Dla rozrywki zorganizowano polowanie w lasach Ocieki.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Heinrich Himmler podczas wizyty w Pustkowie (w \u015brodku) z lewej strony Augsberger<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: To samo miejsce obecnie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n



        <\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Dr Ludwig Stumpfegger (z lewej) podczas wizyty w Pustkowie. Zdj\u0119cie wykonane na Ringu 3<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

        <\/p>\n\n\n\n


        Dr. Ludwik Stumpfegger. Ur. 11.07.1910r. w Monachium. Chirurg. 2 czerwca 1933r. wst\u0105pi\u0142 do SS (nr. 83668), a 1 maja 1935r. do NSDAP (nr. 3616119) Stumpfegger by\u0142 w 1936 roku w medycznym zespole letnich igrzysk olimpijskich w Berlinie i zimowych w Garmisch-Partenkirchen. By\u0142 lekarzem w obozie Ravensbruck gdzie uczestniczy\u0142 w eksperymentach medycznych na wi\u0119\u017aniarkach. Od 1944 roku by\u0142 osobistym lekarzem Hitlera. Prawdopodobnie to on osobi\u015bcie zaaplikowa\u0142 trucizn\u0119 dzieciom Gebbelsa (minister propagandy III Rzeszy). Bra\u0142 udzia\u0142 w paleniu zw\u0142ok Hitlera. Zgin\u0105\u0142 2 maja w Berlinie wraz z Bormannem (sekretarzem Hitlera) przy pr\u00f3bie ucieczki z okr\u0105\u017conego Berlina. W grudniu 1972 roku podczas prac budowlanych natrafiono na szcz\u0105tki dw\u00f3ch ludzi, Stumpfeggera i Bormanna.<\/em><\/p>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Na poligonie Heidelager szkolono b\u0105d\u017a reorganizowano wiele oddzia\u0142\u00f3w wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Waffen-SS. Jak podano wy\u017cej w Pustkowie powstawa\u0142 esto\u0144ski legion SS. Poligon by\u0142 wa\u017cnym miejscem r\u00f3wnie\u017c dla Ukrai\u0144skich jednostek, poniewa\u017c obok batalionu SCHUMA 204 kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 wartownicz\u0105, powstawa\u0142a ukrai\u0144ska Dywizja \u201eGalizien\u201d. Pocz\u0105tkowo w Heidelager utworzono SS-Ausbildungs-Batallion z.b.V (Sonder- Battalion zur Verfugung) szkolny batalion do zada\u0144 specjalnych (\u201ezadania specjalne\u201d polega\u0142y na np. walce z partyzantami, pacyfikacj\u0119 wsi itp.). Chocia\u017c przeznaczony by\u0142 jako \u201ebatalion szkolny\u201d, jednostka dowodzona przez SS-Sturmbannfuhrera Bernharda Bartelta sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z kompanii sztabowej oraz z 12 szkolnych kompanii numerowanych od 1 do 12 (9 kompanii piechoty oraz 3 ci\u0119\u017ckie kompanie piechoty), w przybli\u017ceniu oko\u0142o 3600 ludzi, prawie pu\u0142k piechoty.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Nie\u015bmiertelnik z tej jednostki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n



        Szkolenia wojskowe polega\u0142y m.in na u\u017cyciu r\u0119cznej i lekkiej broni piechoty (karabiny, pistolety, granaty r\u0119czne), oraz lekkie karabiny maszynowe, (dla ci\u0119\u017ckich kompanii nr. 4, 8 i 12 szkolenie by\u0142o rozszerzone do ci\u0119\u017ckich broni i mo\u017adzierzy 8.1 cm.). Szkolenie na bliskie odleg\u0142o\u015bci, walka w nocy, oraz u\u017cycie \u015brodk\u00f3w przeciwpancernych. Zachowanie si\u0119 w czasie walki, orientacja w terenie (czytanie mapy i kompasu) atak i wycofywanie si\u0119, musztra i marsz polowy (30-40 km za ka\u017cdym razem). Odbywa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c szkolenia teoretyczne np. wyk\u0142ady na temat prawa. Do tego dochodzi\u0142o dwie godziny tygodniowo szkolenia politycznego tzw. Weltanschauung przeprowadzane przez dow\u00f3dc\u0119 kompanii. R\u00f3\u017cnice narodowo\u015bciowe, polityczne i j\u0119zykowe prowadzi\u0142y do cz\u0119stych tar\u0107 pomi\u0119dzy Niemcami i Ukrai\u0144cami. W prawie ka\u017cdym baraku zamieszka\u0142ym przez Ukrai\u0144c\u00f3w znajdowa\u0142 si\u0119 Tr\u00f3jz\u0105b (Trident), narodowy symbol ukrai\u0144ski, a obok znajdowa\u0142 si\u0119 Lew . Przed barakiem zbudowano kamienne mozaiki przedstawiaj\u0105ce narodowe znaki, kt\u00f3re mocno irytowa\u0142y niekt\u00f3rych Niemc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

        W niedziel\u0119 29 sierpnia 1943r, cz\u0142onkowie SS-Ausb.Batll. z.b.V z\u0142o\u017cyli przysi\u0119g\u0119. Naczelnik Wachter, komendant poligonu SS-Brigadefuhrer Voss, oraz cz\u0142onkowie Military Board, uczestniczy\u0142o wraz z cywilnymi go\u015b\u0107mi w przysi\u0119dze. Wszyscy zostali zabrani do \u201eFeldgottesdienst\u201d czyli czyst\u0105 polan\u0119 le\u015bn\u0105 w okolicach Wiel\u0105czy. Nast\u0119pnie odby\u0142a si\u0119 parada i wszystkie kompanie wkroczy\u0142y na plac oraz sformowa\u0142y kwadrat kt\u00f3rego kompanie zaj\u0119\u0142y trzy boki. W czwartym boku, twarz\u0105 do \u017co\u0142nierzy znajdowa\u0142o si\u0119 podium, przed kt\u00f3rym ustawiono trzy mo\u017adzierze, dwa ci\u0119\u017ckie karabiny maszynowe, oraz dwadzie\u015bcia karabin\u00f3w. Teraz wyst\u0105pi\u0142 niemiecki poczet z faszystowsk\u0105 flag\u0105 i zaj\u0105\u0142 miejsce przed podium. Czterech cz\u0142onk\u00f3w batalionu reprezentuj\u0105cych reszt\u0119 batalionu podnios\u0142o r\u0119k\u0119 nad sztandar. Obecny dow\u00f3dca batalionu SS-Sturmbanfuhrer Bartelt, cz\u0142onkowie jego sztabu oraz \u017co\u0142nierze ukrai\u0144scy powtarzali tekst przysi\u0119gi. P\u00f3\u017aniej Naczelnik Wachter wyg\u0142osi\u0142 kr\u00f3tk\u0105 mow\u0119, nast\u0119pnie wraz z SS-Brigadefuhrerem Voss\u2019em i Barteltem przeprowadzili inspekcj\u0119 oddzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Przysi\u0119ga ukrai\u0144skiego oddzia\u0142u<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n



        Ca\u0142e wydarzenie by\u0142o dokumentowane i p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a wydana okoliczno\u015bciowa broszura pod tytu\u0142em \u201eIdziemy W B\u00f3j\u201d. Kiedy oficjalna ceremonia zosta\u0142a zako\u0144czona, wszyscy zostali zaproszeni na cz\u0119\u015b\u0107 rozrywkow\u0105 kt\u00f3r\u0105 najwa\u017cniejszym wydarzeniem by\u0142y wyst\u0119py grupy taneczno-teatralnej \u201eWeso\u0142y Lw\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Zesp\u00f3\u0142 \u201eWeso\u0142y Lw\u00f3w\u201d na wyst\u0119pach w Pustkowie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

        <\/p>\n\n\n\n

        Ze wzgl\u0119du na to \u017ce poligon Heidelager by\u0142 po\u0142o\u017cony blisko Galicji, ob\u00f3z do\u015b\u0107 \u0142atwo by\u0142 inwigilowany przez OUN\/UPA kt\u00f3ra prowadzi\u0142a akcje propagandowe zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d zwyk\u0142ych \u017co\u0142nierzy jak i w\u015br\u00f3d oficer\u00f3w. Dzia\u0142ania takie prowadzi\u0142y do cz\u0119stych dezercji. Aby zapobiec takiej sytuacji, Niemcy postanowili ograniczy\u0107 niepowo\u0142anym ludziom dost\u0119p do obozu, zabronili cywilom wnoszenia alkoholu, ale z ma\u0142ym efektem poniewa\u017c \u017co\u0142nierze spotykali si\u0119 z lud\u017ami z zewn\u0105trz w lesie w okolicach stacji Kochan\u00f3wka. Z uwagi na brak efekt\u00f3w postanowiono Dywizj\u0119 przenie\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cne poligony w Niemczech.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Esto\u0144czycy podczas szkolenia prawdopodobnie w okolicach Ocieki<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n


        <\/p>\n\n\n\n

        Na terenie poligonu powsta\u0142y trzy obozy pracy. Dla \u017byd\u00f3w, dla je\u0144c\u00f3w radzieckich oraz dla Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n


        Ob\u00f3z \u017cydowski:<\/strong>
        Powsta\u0142 pocz\u0105tkowo na 5 ringu ko\u0142o stacji Kochan\u00f3wka w kilku barakach. Przebywali tam od 7 sierpnia 1941 do do lata 1942. Pierwszym dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 SS unterscharf\u00fchrer Ludwig Schmidt, po nim SS unterscharf\u00fchrer Knipper. W marcu 1941 nast\u0105pi\u0142a zmiana na stanowisku lagerf\u00fchrera obozu. W miejsce Knippera zosta\u0142 SS oberscharf\u00fchrer Ernst Kops z Kilonii. Jego zast\u0119pc\u0105 zosta\u0142 Steigwitz, a po nim SS sturmmann Heinz Kleindienst z Halle.<\/p>\n\n\n\n


        Ob\u00f3z radziecki:<\/strong>
        Jesieni\u0105 1941r u st\u00f3p Kr\u00f3lowej G\u00f3ry urz\u0105dzono ob\u00f3z dla je\u0144c\u00f3w radzieckich. Pierwszy transport je\u0144c\u00f3w przywieziony zosta\u0142 do stacji Kochan\u00f3wki prawdopodobnie 8 pa\u017cdziernika 1941. Liczba je\u0144c\u00f3w oceniana jest na oko\u0142o 6000. Do chwili przybycia baraki w kt\u00f3rych mieli zamieszka\u0107 je\u0144cy, nie by\u0142y jeszcze wybudowane. Dopiero po dw\u00f3ch tygodniach zacz\u0119to budow\u0119 pierwszych barak\u00f3w. Po up\u0142ywie miesi\u0105ca od przybycia pierwszego transportu przywieziony zosta\u0142 do Kochan\u00f3wki drugi transport je\u0144c\u00f3w, licz\u0105cy ok. 2000 ludzi. Komendantem obozu by\u0142 zast\u0119pca komendanta poligonu SS Berndt von Stauben. Dow\u00f3dc\u0105 obozu by\u0142 do lutego 1942 Frevert, za\u015b po nim do 22 sierpnia 1942 Pultar. W pocz\u0105tkowym okresie pobytu je\u0144c\u00f3w w obozie, zw\u0142oki zmar\u0142ych lub zastrzelonych chowano w grobach ziemnych u st\u00f3p Kr\u00f3lowej G\u00f3ry. W listopadzie 1941 z obawy przed rozwleczeniem si\u0119 panuj\u0105cej w obozie epidemii czerwonki i tyfusu, urz\u0105dzono na szczycie Kr\u00f3lowej G\u00f3ry polowe krematorium.<\/p>\n\n\n\n


        Ob\u00f3z dla Polak\u00f3w:<\/strong>
        Ob\u00f3z dla Polak\u00f3w nazwano Waffen SS, Polenzwangsarbeitslager SS Truppen\u00fcbungsplatz Heidelager. Jego dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 SS hauptsturmf\u00fchrer Wilhelm Schitli, kt\u00f3ry funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142 ju\u017c pod koniec istnienia obozu pracy dla \u017byd\u00f3w. Raportowym obozu by\u0142 SS obercharf\u00fchrer Ernst Kops, by\u0142y lagerf\u00fchrer obozu pracy dla \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: palenisko (krematorium) na Kr\u00f3lowej G\u00f3rze, zdj\u0119cie wykonano w latach 60-tych<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Piwnica do sk\u0142adania cia\u0142 pomordowanych i zmar\u0142ych. Zdj\u0119cie wykonane w latach 60-tych<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
        \"\"
        Foto: Pomnik pomordowanych na Kr\u00f3lowej G\u00f3rze. Zdj\u0119cie wykonane w latach 60-tych<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n




        <\/p>\n\n\n\n

        \n\n\n\n

        Ocenia si\u0119 \u017ce w czasie trwania poligonu, zgin\u0119\u0142o lub zosta\u0142o zamordowanych ok. 15.000 wi\u0119\u017ani\u00f3w. 7.500 \u017byd\u00f3w, 5.000 je\u0144c\u00f3w radzieckich, , 2.500 Polak\u00f3w. Nale\u017cy te\u017c wzi\u0105\u015b\u0107 pod uwag\u0119 ok. 1.000 \u017co\u0142nierzy radzieckich kt\u00f3rzy tu zgin\u0119li w czasie wyzwalania tego terenu. Pochowani s\u0105 na cmentarzu przy drodze Pustk\u00f3w \u2013 Ocieka, kilkaset metr\u00f3w od zak\u0142ad\u00f3w. Pierwotnie cmentarz znajdowa\u0142 si\u0119 wewn\u0105trz ringu IV (D\u0105br\u00f3wki), a p\u00f3\u017aniej szcz\u0105tki \u017co\u0142nierzy zosta\u0142y ekshumowane i przeniesione. W jednym z grob\u00f3w pochowany jest rosyjski pu\u0142kownik, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w czasie walk.<\/p>\n\n\n\n

        \"\"
        Foto: Cmentarz radziecki. Lata 70\u2019te<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

        <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Po zako\u0144czeniu kampanii wrze\u015bniowej 1939r. Naczelne Dow\u00f3dztwo Wojskowe Rzeszy, Oberkommando der Whermacht (OKW) wyda\u0142o decyzj\u0119 o utworzeniu na terenie Generalnego Gubernatorstwa 7 poligon\u00f3w wojskowych. Mi\u0119dzy Wis\u0142ok\u0105 a Sanem za\u0142o\u017cono: Poligon Wehrmachtu \u201ePo\u0142udnie\u201d (Truppen\u00dcbungsPlatz \u201eS\u00fcd\u201d) g\u0142\u00f3wnie na terenie by\u0142ego powiatu tarnobrzeskiego, i cz\u0119\u015bciowo by\u0142ych powiat\u00f3w…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7"}],"collection":[{"href":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1065,"href":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7\/revisions\/1065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heidelager.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}